जीवन के हो ? हेर्नुहोस् आजको नीति वचन


हरेकपल March 18, 2020


नलिनीदलगतजलमतितरलम् तद्वज्जीवितमतिशयचपलम् ।
विद्धि व्याध्यभिमानग्रस्तं लोक शोकहतं च समस्तम् ।।
– संस्कृत सुभाषितम्

जीवन कमलको पातमा अडिएको पानी जस्तै अनिश्चित एवं अल्प छ । सम्पूर्ण विश्व रोग, अहंकार र दुःखमा डुबेको छ ।

जीवन के हो भन्ने बारेमा धेरै व्यक्तिले खोजिरहेका हुन्छन् र जीवनको सही अर्थ पनि पाइरहेका हुँदैनन् । पौरस्त्य वाङ्मयमा जीवनको विशद् व्याख्या गरिएको छ । विशेषतः जीवनलाई कमलको पातमा अडिएको पानीको संज्ञा दिइएको छ । जसरी कमलको पातमा अडिएको पानी अस्थिर छ त्यसैगरी हाम्रो जीवन पनि अनित्य रहेको छ ।


यसैगरी जीवन अनश्चित र अल्प पनि रहेको छ । जीवन कति समयसम्म रहन्छ भन्ने कसैलाई पनि टुङ्गो हुँदैन । यसैगरी मान्छेको परं आयु नै सय वर्षको भएकाले यो समय तुलनात्मक रूपमा अल्प अर्थात् थोरै नै हो ।


अनि यो जीवनमा बाँच्ने मान्छे अहंकाररूपी रोगले ग्रस्त रहेका छन् । अझ भनौ यो संसारलाई रोगको घर हो । रोग नहुने मान्छे कोही हुँदेनन् । मान्छेमा कुनै न कुनै प्रकारको रोगले नित्य ग्रसित नै बनाइरहेको हुन्छ । यसैगरी रोगले गर्दा मान्छे सदा दुःखी भइरहन्छ । यसरी दुःख हुने कारण भनेको अहंकार हो । अझ भनौ मान्छेमा अहंकार छ र दुःखका गर्तमा फसिरहेको हुन्छ । अहंकारादि रोगले ग्रसित जीवन कमलको पानी जस्तै अस्थिर र अल्प छ भन्ने नीति वचन मननीय छ ।