कसको विष कहाँ हुन्छ ? हेर्नुहोस् आजको नीति वचन


हरेकपल January 20, 2020

क्षकस्य विषं दन्ते मक्षिकाया विषं शिरे ।
वृश्चिकस्य विषं पुच्छे सर्वाङ्गे दुर्जने विषम् ।।
– चाणक्य

सर्पको विष दाँतमा हुन्छ, झिँगाको शिरमा विष हुन्छ, विच्छिको पुच्छरमा विष हुन्छ भने दुर्जन व्यक्तिको सर्वाङ्गमा विष हुन्छ ।

विष जीवनका लागि घातक तत्त्व हो । जसबाट हामी सधैँ टाढा नै रहनु पर्दछ । विशेषतः जसको अधिक विष हुन्छ त्यस्ता व्यक्ति र वस्तु अति नै हानिकारक हुन्छन् । त्यसैले अधिक विष हुने व्यक्ति र वस्तुबाट सदा सजग रहनुपर्छ भनिएको छ ।


विषालु भनिने सर्पको दाँतमा मात्र विष हुन्छ । अतः सर्पको दाँतबाट बँचियो भने विषको असर भोग गर्नुपर्दैन । यसैगरी झिँगाको शिरमा विष हुन्छ । झिँगाको शिरपक्षबाट सजग रहनाले बँच्न सकिन्छ । यसैगरी विच्छिको पुच्छरमा विष हुने गर्दछ । विच्छिको पुच्छरसँग सजग रहन सकियो भने विषको भोग गर्नु पर्दैन । तर दुर्जन व्यक्तिको भने प्रत्येक अंग अंगमा विष हुने गर्दछ । विच्छि आदिको त एकठाँउमा मात्र विष हुन्छ कुनै निश्चत स्थानको ख्याल गर्दा हुन्छ तर दुर्जन व्यक्तिका हरेक अंग अंगमा विषको घडा परिपूर्ण हुने भएकाले दुर्जनका हरेक अंग एवं कार्यबबाट सजग रहनुपर्दछ भनिएको छ ।


संसारमा सबैभन्दा विषालु भनेका दुर्जन व्यक्ति हुन् । जसले अरुको हित कहिल्यै पनि सोच्न सकदैनन् । यस्ता व्यत्तिः अरुको पीडामा नै रमाउन चाहन्छन् । अतः दुर्जन व्यक्तिबाट सदा सजग रहनुपर्छ भन्ने नीति वचन मननीय छ ।